#sanat

ÇOCUKLUĞUNUZU ZİYARET ETMEK İSTER MİSİNİZ?

YEKTA KOPAN | 16 Eylül 2015 #sanat

‘Yalvaç Ural Teneke Oyuncak Sergisi’

Sakladığınız oyuncaklarınız var mı?

Çocukluğunuzun anılarını, bugününüze taşıyan, her elinize aldığınızda size o yılları anımsatan bir araba, bir bebek var mı?

Benim çocukluğum, oyuncakların çok olduğu bir çocukluk değildi. Sokakta oynanan oyunlar daha fazla yer etmiştir hayatımda. Bilirsiniz, sokak oyunlarında bir sopa-bir taş bile hayal gücüyle birçok rol üstlenir. Ama çok sevdiğim bazı oyuncaklar oldu tabii ki. Yıllar içinde, özellikle de taşınmalar sırasında kaybolup gitti hepsi. Bugün elimde bir tane bile yok.

Ama ne mutlu ki, çocukluğumu hatırlamak istediğimde gidebileceğim bir yerleşik sergi var İstanbul’da.

2009 yılında Rahmi M. Koç Müzesi’ne gelişinden itibaren müze vapur olarak ziyarete açılan Fenerbahçe Vapuru, yeni hayatına ‘Yalvaç Ural Teneke Oyuncak Sergisi’ne ev sahipliği yaparak başlamış. Önce süreli bir sergi yapılmış. Bu sürede o kadar ilgi görmüş ki 15 Ekim 2014’ten bu yana ‘yerleşik sergi’ düzenine geçilmiş.

Çocuk edebiyatının usta ismi Yalvaç Ural, 1953’ten bu yana teneke oyuncak toplamış. Kendisine ilk armağan edilen sürtmeli polis otosuyla, kurmalı Jumbo Fil’i tam 60 yıl boyunca saklamış. Bu tutku geçen yıllar boyunca hep artmış. Tutku arttıkça koleksiyon da büyümüş. Sergi sadece teneke oyuncaklardan oluşmuyor; tahta, plastik, elektronik oyuncaklar, çeşitli dönemlerin ruhunu yansıtan kutu oyuncaklar, bez bebekler ve daha neler neler...

Serginin özel parçalarından biri, bilinen en eski oyuncak olarak kabul edilen Kültepe Çıngırağı’nın replikası. Milattan önce 4000’i karşımıza getiren bu çalışma, sergi için özel olarak Serap Akışık Alıcıoğlu tarafından yapılmış. O çıngırağı, farklı yılların oyuncaklarıyla yan yana görebileceğiniz tek yer bu sergi.

Sergide en büyük ilgiyi teneke oyuncaklar görüyor elbette. Flash Gordon’un (Baytekin) uzay gemisinden 1950’den gelen Alman-Amerikan ortak üretimi dikiş makinasına, 1930 yılından bugüne göz kırpan Lehmann marka topaçtan Vahşi Batı’nın simgesi posta arabasına öyle özel parçalar var ki sergide. Mimar Hunberk Kanıbelli’nin 1963’ten kalma Marklin treni gibi kimi oyuncaklar hikayeleriyle geliyor üstelik. Paya, Schuco gibi teneke oyuncak dünyasının bilinen markaları neler üretmemiş ki? İtfaiye arabaları, motosikletler, traktörler, roketler, horozlar, tavşanlar, filler...

Bu zihin açıcı oyuncaklardan benim favorilerime gelince...

  • Eski tip yarış otomobilini tamir eden pit ekibi ve yarışçı.
  • Küçük Prens’in yazarı Exupery’nin pırpır uçağı.
  • 100 yaşında bir oyuncak olan bisiklet kullanan Rolli.
  • 1935 tarihli Lincoln Tüneli.
  • 1960 tarihli teneke daktilo.

En eskisi 1901 tarihli bütün bu oyuncakların, İstanbul’un simgelerinden Fenerbahçe Vapurunda, kültürlerin buluşma noktalarından Haliç’te sergileniyor olması ayrıca önemli. Kimi oyuncakların üstünde hala sahiplerinin izi var. Hangi çocukların o oyuncaklarla mutlu olduğunu, hayal kurduğunu düşünmemek elde değil.

‘Yalvaç Ural Teneke Oyuncak Sergisi’ni gezerken herkesin kendisi için özel bir oyuncak bulacağına, hatta “Aa! Bu bende vardı,” diyeceğine eminim. Çocuklarınızla birlikte gittiğinizde birçok hikaye anlatmanız gerekiyor, şimdiden söyleyeyim.

Çocukluğumuzdan başka ruhumuzu temizleyecek, sığınacak limanımız yok. Rahmi M. Koç müzesinin kıyısına demir atmış olan Fenerbahçe Vapuru, ‘Yalvaç Ural Teneke Oyuncak Sergisi’ ile bize o limanlardan birini sunuyor.

Çocukluğunuzu ziyaret etmeye hazır mısınız?

YAZAR HAKKINDA

YEKTA KOPAN

1968 Ankara doğumlu Kopan, Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümü mezunu yazar ve seslendirme sanatçısıdır. ''Yarın'' isimli şiir ile yazın hayatına başladı. Öykü türündeki ilk kitabı ''Fildişi Karası'' 2000 yılında yayımlandı. Sonrasında Fildişi Karası, Aşk Mutfağı'ndan Yalnızlık Tarifleri, Kara Kedinin Gölgesi, Karbon Kopya ve Aile Çay Bahçesi kitapları ile yazarlığa devam etti.

Beyaz perdede ise Jim Carrey, Michael J. Fox gibi ünlü isimlerin ve çizgi film karakteri Sylvester'in seslendirmelerini yapmasıyla bilinir.

BENZER İÇERİKLER