#yaşam

GANJ NEHRİ İNSAN STATÜSÜNE KAVUŞTU

| 24 Mart 2017 #yaşam

Yeni Zelanda’da Whanganui Nehri'ne insan statüsü verilmesinin ardından benzer bir karar Hindistan’da da hayata geçirildi. Hindistan’ın Uttarakhand eyaletinde mahkeme, Yeni Zelanda’daki kararı emsal göstererek Ganj ve onun en büyük kolu olan Yamuna’nın “canlı varlık” olarak tanınması kararını aldı. Bu kararla Hindistan’da yıllardır süren bir doğa mücadelesi, farklı bir boyut kazanmış oldu.

Geride bıraktığımız günler içinde Yeni Zelanda’da, Maori yerlilerinin kutsal saydığı Whanganuim’a yaşayan varlık statüsü verilmiş; karar yerliler tarafından sevinçle karşılanmıştı. Benzer bir karara imza atan Hindistan mahkemesine göre bundan sonra Ganj ve Yamuna, insan olmadıkları halde birer birey sayılan ve insanlar gibi hukuki hakları olan ilk “canlı”lar oldu. Çevrecileri son derece mutlu eden bu kararla artık Ganj ve Yamuna’yı kirletmek veya başka herhangi bir şekilde zarar vermek, bir insana zarar vermekle eşdeğer olacak.

Ganj Nehri’ni, Hindistan’da 1 milyardan fazla kişi kutsal sayıyor. Mahkeme, nehirlerin korunması, gözetilmesi ve temsil edilmesi için üç resmi görevliyi nehirlerin yasal sorumlusu olarak atadı. Öte yandan üç ay içinde bir yönetim kurulunun da bir araya getirilmesi emri verildi.

Adını Hindu tanrıçası Ganj’dan alan ve 2.500 km boyunca uzayan nehir için Hint mahkemeleri, otuz yıldır görev yapan tüm hükümetlere nehrin temizliği için önlemler alınması yönünde girişimlerde bulunmasını istiyordu. Ganj’a bugün itibarıyla 1,5 milyar litre işlenmemiş kanalizasyon akarken 500 milyon litre kadar da endüstriyel atık karışıyor.

Uzun yıllardır canlandırılmaya çalışılan nehri temizleme girişimleri için hükümetler, yüksek maliyetlerin altına girmek durumunda kalıyor. Örneğin bu yılın başlarında hayata geçirilmek istenen “Ganj’ı Temizle” girişimi çatısı altında yürütülecek 20 proje için 291 milyon dolarlık bütçe belirlendi. Temizliğe ayrılan bu bütçenin büyük bir kısmı kanalizasyon arıtım tesislerine ve altyapı iyileştirme çalışmalarına gidiyor.

Aktivistlerin ifadelerine göre ekonomi geliştikçe nehirlerin kirliliği de artıyor. Kanalizasyon, tarımsal ve endüstriyel atıklar kirliliğin en büyük kaynağı. Hatta Ganj, bazı yerlerde o kadar kirli ki bu noktalarda yaşam belirtisine rastlanmıyor. Yamuna ise arıtıldıktan sonra Yeni Delhi’de 19 milyon kişiye içme suyu sağlıyor. Fakat başkentin sınırlarından çıktıktan sonra Hindistan’ın en kirli nehrine dönüşüyor. Bazı sivil toplum kuruluşlarının verilerine göre Hindistan’da 63 milyon kişinin temiz içme suyuna erişimi yok.

Fotoğraflar: Afgan Karahan