#yaşam

KİTAPSEVERLERE MÜJDE: SAYFALARDAN SESLERE "SESLENEN KİTAP"IN YOLCULUĞU

YEKTA KOPAN | 6 Mayıs 2016 #yaşam

Berk İmamoğlu Seslenen Kitap projesini her yönüyle anlattı

Seslenen Kitap projesini seslendirenler

Yürüyüşte, toplu taşımada, arabanızda, evinizde, şehirde, doğada yani aklınıza neresi gelirse orada bir kitabın satırları arasında kaybolmak. Bir kitapsevere bu benzersiz duyguyu anlatmama gerek yok. Okumak, her yerde okumak. ‘Kitap okumak’ zevkinize bir de ‘kitap dinlemek’ zevkinin eklenmesine ne dersiniz?

Gelin size Seslenen Kitap projesini anlatayım.

Seslenen Kitap’ı duymuştum ama bütün detaylarıyla tanışmam projenin mimarı Berk İmamoğlu’nun arayıp bir kitabımı sesli kitap yapmak istediğini söylemesiyle oldu. Sonunda İki Şiirin Arasında adlı kitabım da, bu proje kapsamında bir sesli kitap oldu. Berk kitabı benim seslendirmemi istemişti. Ama hem yazan hem seslendirme yapan biri olarak iki alanın karışmasını istemediğimi söyledim. Bu huysuzluğuma büyük anlayış gösterdiler ve sonunda Beyti Engin’in harika okuyuşuyla kitabım sayfalardan ses dalgalarına dönüştü. Ne yalan söyleyeyim, arada takıyorum kulaklığı kendi kitabımı da dinliyorum. Bir başkasının sesindeki dönüşümünü anlamaya çalışıyorum.

Berk İmamoğlu 41 yaşında bir petrol mühendisi. Yıllarca dünyanın dört bir yanını dolaşmış; denizler, çöller, doğu, batı. Seyahatlerinde kitap ‘dinlemek’ özel ilgi alanıymış. Elbette Türkçe kitap dinleme konusuna gelince bir duvara toslamış. Bunun üstüne kolları sıvamış. Ortağı Yiğit Aktulga’nın pazarlama, kendisinin stratejik planlama konusundaki birikimlerini bir araya getirip yola koyulmuşlar.

Ayşe Kulin Seslenen Kitap stüdyosunda

Ayşe Kulin

Aslında süreç 2009’da başlamış. Ama şimdiki halini alması (yani sesli kitapların uygulamalar üzerinden dinlenmesi) teknolojinin ilerlemesiyle ve mobil cihazların hayatımızın bir parçası olmasıyla mümkün olmuş. İlk kayıtlarını 2013 temmuz ayında Ayşe Kulin ile tamamlamışlar. 28 Ocak 2014’te Seslenen Kitap’ın lansmanını toplam 12 kitapla yapmışlar. Bugün Seslenen Kitap’ta yaklaşık 140 kitap var.

Bu projeyle ilgili merak ettiğim her şeyi Berk İmamoğlu’na sordum.

Berk, kitapseverlerin bayılacağı bir proje bu. Ama biraz da detay almak isterim. Diyelim ki yolda, işyerinde, tatilde, evde kitap dinlemek istiyorum. Seslenen Kitap projesini de duydum. Ne yapmam gerekiyor?

Seslenen Kitap ile sesli kitaplara ulaşmak ve dinlemek çok kolay. iOS, Android veya Windows Mobile işletim sistemli bir cihaza sahipseniz Seslenen Kitap uygulamalarından, masaüstü bilgisayar kullanıyorsanız Windows veya Mac masaüstü Seslenen Kitap uygulamalarından kitaplara ulaşabilir ve dinleyebilirsiniz. Mobil uygulamalarımızı AppStore, Google Play Store ve Windows Phone Market’ten ücretsiz olarak indirebilirsiniz. Masaüstü Seslenen Kitap uygulamalarını ise seslenenkitap.com'da bulabilirsiniz.

Ücretsiz uygulamalar içinde 10 kitabın ilk 30 dakikalık bölümlerini ücretsiz olarak bulabilirsiniz. Ayrıca her ay güncel Forbes dergisinden seçilmiş makaleleri Forbes sesli dergisi olarak uygulama içinde bulabilirsiniz. Örnek kitapların ilk 30 dakikalarını ve Forbes sesli dergilerini ücretsiz olarak dinleyerek Seslenen Kitap’ı tecrübe edebilirsiniz.

Kitap satın almak istediğinizde ise iOS veya Android mobil uygulamaları içinden veya seslenenkitap.com üzerinden kolayca kitabınızı satın alabilir, cihazınıza indirebilir ve internete bağlı olmadan da cihazınızdan sesli kitabınızı dinleyebilirsiniz.

Mirgün Cabas Seslenen Kitap stüdyosunda Küçük Prens'i seslendiriyor

Mirgün Cabas

Gerçekten harika... Peki, dünya üstündeki benzerleri nasıl işliyor?

Dünya üstündeki benzerleri de aynen bizim uyguladığımız gibi işliyor. Sesli kitaplar dünyada yayıncılığın bir kolu olarak kabul görüyor. Bu durum özellikle İngilizce içerikte ve daha sonra Almanca, Fransızca ve İspanyolca içerikte böyle. Bizim uyguladığımız sistem ticari başarısı kabul edilen, uygulama açısından uzun zaman tecrübe edilmiş ve kabul gören bir sistem.

Dünyada sesli kitaplar mobil cihazların yaygın olmadığı hatta piyasada henüz var olmadığı zamanlarda kasetler ve sonrasında CD’ler üzerinden dinleniyordu. Şimdi ise mobil cihazların yaygınlaşmasıyla ve teknolojinin ilerlemesiyle birlikte “downloadable audio” yani indirilebilen ses dosyaları piyasaya hakim. Sesli kitaplar kolayca satın alınıyor, telefon ve tabletlerin olduğu her yerde dinlenebiliyor. Dünyada sesli kitap satışları e-kitaplar ile yarışıyor ve özellikle son 5 yılda sesli kitap satışlarında büyük artış var.

Bu projeye başlarken, okur cephesinde nasıl bir ihtiyaç ya da eksiklik tespit ettin?

Şöyle bir örnek vereyim. Suadiye’de oturan ve Maslak’ta çalışan birisi Seslenen Kitap ile Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü kitabını en fazla 10 iş gününde yolda geçirdiği zamanda dinleyebilir. Ancak iddia ediyorum Suadiye’de oturan, Maslak’ta çalışan biri Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nü 10 iş gününde basılı kitaptan okuyamaz, çünkü böyle bir vakti yok.

Tabii Seslenen Kitap sadece trafikte dinlensin diye yok, yürüyüş yaparken, spor yaparken veya ev işleri yaparken de sesli kitapları dinlemek iyi bir fikir. Buna ilave olarak uyumadan önce Seslenen Kitap’tan kitap dinlediğini söyleyen birçok müşterimiz var. Kitapları seven ancak tamamen veya kısmen görmekte zorluk çekenler ilk günden beri Seslenen Kitap’ı en yakından takip eden ve destekleyenler oldu. Tabii çocukları, daha doğrusu ebeveynleri de unutmamak lazım. Sesli kitaplar çocukların kitap okuma alışkanlığı kazanmasında mutlaka bir rol oynayacaktır. Bizim ilk günden itibaren sloganımız oldu artık; “Kitaba dair her şey kitaba hizmet eder”.

Mert Fırat Seslenen Kitap stüdyosunda

Mert Fırat

Burada başka bir soru gündeme gelir hemen. Herkes Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nü mü okuyacak (keşke okusa) veya herkes yolda roman mı dinleyecek? Tabii ki hayır. Önemli olan cazip içerik. Biz bir “sesli kitap dükkanı” olarak içerik çeşitliliğinin önemini çok iyi biliyoruz. Sesli kitap konusunda bizim birincil olarak sahiplendiğimiz kısım Seslenen Kitap platformu. İkinci olarak da içerik. Kısaca, “eğer biz size cazip içeriği, hayatınızın içinde olan teknolojik bir platformda sunabilirsek bu durum kitap okuma konusunda hayatınızdaki büyük bir boşluğu doldurabilir”. Biz bunu yurt dışı örneklerinden biliyoruz ama her ülkenin kendine göre dinamikleri bulunuyor, bunun da farkındayız.

Şu anda kaç kitap bize sesleniyor? Bu listeyi hangi kriterlerle oluşturdunuz?

Şu anda Seslenen Kitap’ta yaklaşık 140 adet satın alabileceğiniz sesli ürün bulunuyor. Bunların çok büyük bölümü sesli kitaplar. Ancak Seslenen Kitap’ta kitap dışında, meditasyonlar, stand-up showlar gibi sesli ürünler de bulunuyor.

Öncelikli kriter her zaman cazip içerik. İkinci olarak hak sahiplerinin kitabın sesli kitap olmasına izin vermesi. Hak sahipleri diyorum, bu durum özellikle çeviri kitaplarda sürecin uzamasına veya mümkün olmamasına yol açabiliyor. Bir kitabın sesli hakları kimdeyse, bu yazar olabilir veya yayınevi olabilir, onunla anlaşmamız, Seslenen Kitap olarak genelde dağıtımcı, bazen de sesli yayıncı olarak davranmamız gerekebiliyor. Telifsiz hiçbir sesli kitap yok Seslenen Kitap’ta, bunu söylemeye bile gerek yok.

Sesli kitaplar yayıncılığın bir kolu. Bunun için yayınevlerinin bu işin içinde olması öncelikli şart. Bir kitabı yayınlayan, bir yazının kitap halinde basılmasını sağlayan yayınevleri. Biz kitapların formatlarını değiştiriyoruz, sesli hale getiriyoruz ve/veya sesli hale getirilmiş kitapları Seslenen Kitap platformlarında kullanıcılara sunuyoruz. Sesli kitaplar konusu Türkiye’de yeni olduğu için yayınevlerinin bu konuya sıcak bakmasını sağlamak bizim için çok önemli.

Gülse Birsel Seslenen Kitap'da seslendirme yapıyor

Gülse Birsel

Çok değerli tiyatro sanatçılarının yanı sıra Murat Menteş, Ayşe Kulin gibi kendi kitaplarını seslendirenler ya da Mirgün Cabas, Gülse Birsel gibi herkesin sevdiği özel isimler var bu projenin sesleri arasında. Kitaplara sesini verecek isimleri nasıl seçiyorsunuz?

Sesli kitap kavramı Türkiye’de yeni değil ancak bizim yaptığımız şekliyle bu iş Türkiye’de ilk defa yapılıyor. Cazip içerik demek sadece okunacak metinlerin değil seslendirmelerin de cazip olmasıyla oluşuyor. Bu sebeple biz seslendirme konusunda sadece yazarlar ve profesyoneller ile çalışıyoruz. Sonuçta sesli kitaplar ücretli ve müşterilerimize sadece en yüksek kalitedeki ürünleri sunmak istiyoruz.

Mazlum Kiper Seslenen Kitap stüdyosunda

Mazlum Kiper

Seslenen Kitap’ın kuruluşunda özellikle yazarlara gittik. Yazarların desteğini almak bizim için önemliydi. Ayşe Kulin, Canan Tan, Can Dündar, Hasan Ali Toptaş, Buket Uzuner, İclal Aydın, Murat Menteş, Cem Mumcu gibi yazarlar kitaplarını seslendirmeyi severek kabul ettiler. Yazarlık dünyadaki en cesur bireysel girişimlerden birisidir bence. Yazarlık mesleğini seçecek kadar cesur birisinin yenilikçi fikirlere destek vermesi beklenmeyecek bir durum değil. Bu arada Seslenen Kitap için kitabını seslendiren yazarlar sadece saydıklarımla sınırlı değil, platformun büyümesiyle beraber birçok yazar bizim için kitabını seslendirdi.

Tekrar aynı yere gelmek istiyorum; “cazip içerik”. Seslenen Kitap’ın kurulduğu ilk gün kendimize sorduğumuz bir soru var; “Bir hikayeyi en iyi kim anlatır? Hikayeyi yaşayan veya kurgulayan mı yoksa iyi bir hikaye anlatıcısı mı?” Aslında yazar her ikisi de, ancak yazarın iyi bir seslendirmen olmak zorunluluğu yok tabii ki. Ayşe Kulin’in veya Hasan Ali Toptaş’ın birer seslendirmeci olarak iddiaları yok ancak her ikisinin sesinden romanları her zaman çok değerli içerikler olarak kalacaktır ve bu içeriği dinlemekten zevk alacaklar mutlaka olacaktır. Yani yazarın sesinden kitaplarda biraz da “meraklısına” durumu var elbette.

Semih Sergen ve Can Dündar stüdyoda seslendirme yapıyor

Semih Sergen & Can Dündar

Profesyonellerin seslendirdiği kitaplar sesli kitaplar için tam anlamıyla “olmazsa olmaz”. Sesli kitapta cazip içeriğin tanımında var bu; dinleyeni rahatsız etmeyecek, hoş gelecek bir seslendirme. Bunu her seferinde yakalamak için mutlaka bir seslendirmen ile çalışmamız şart. Siz bir seslendirme profesyoneli olarak bu durumu çok iyi biliyorsunuz. Günlük hayatta hepimiz sesimizi kullanıyoruz, bazılarımızın ses tonu diğerlerine güzel geliyor, ancak iş 6 saatlik bir kitabı seslendirmeye gelince bu profesyonellerin yapacağı bir iş. Tabii şunu ne kadar vurgulasam azdır, FSEK’nın öngördüğü şekilde Türkiye’de sadece görme engellilerin kullanımına açık olmak koşuluyla gönüllüler tarafından kitaplar seslendiriliyor, bu çok doğru ve güzel bir yardımdır ve tam da böyle olması gerekir. Ancak sesli kitaplar ücret karşılığı satılıyorsa kesinlikle profesyoneller tarafından seslendirilmeleri gerekir.

Kitaplara sesini verecek isimleri seçmiyoruz desem yeridir. Sesli kitaplar henüz yeni duyulmaya başladığı için kitapları seven, Seslenen Kitap’a ilgi duyan, kitaplarla ilgili bir şeyler yapmak isteyen herkesle çalışmak istiyoruz. Bu gibi taleplerin bize gelmesi bizi motive ediyor. Biz seçmeden ulaşabildiğimiz herkese soruyoruz, bizimle çalışmak isteyen herkese de açığız.

İlgi nasıl? Hem geri dönüşler ve yorumlar açısından, hem de satın alma oranları açsından...

Bugüne kadar iOS, Android ve Windows Mobile Seslenen Kitap mobil uygulamaları toplam 250.000’in üzerinde indirildi. 150.000 kişi Seslenen Kitap’a üye oldu. Her gün Seslenen Kitap uygulamaları ile kitap dinleyen binlerce kullanıcımız var. Biz bir sesli kitap dükkanıyız ancak bir kitap dükkanında daha fazla içerik olması gerekiyor ve bunun için çalışıyoruz. Öncellikle yayınevlerine Seslenen Kitap’ı anlatıyoruz, daha çok kitabın sesli hale getirilmesi için bize düşen her şeyi yapıyoruz.

Buket Uzuner Seslenen Kitap stüdyosunda

Buket Uzuner

Önümüzdeki günlerde neler var? Seslenen Kitap yoluna nelerle devam etmeyi planlıyor? 

Seslenen Kitap tanınmaya başladıkça hem yayınevleri ve yazarlar hem de kullanıcılar tarafında işlerimiz kolaylaşıyor. Kısa zaman önce stüdyo sayımızı artırdık, böylece üretebildiğimiz sesli kitap sayısı çoğaldı. Ayda minimum 5-6 yeni sesli içerik üretmemiz standart olmaya başladı ancak hedefimiz çok daha yüksek. Seslenen Kitap’ın iki tane öncelikli hedefi var, birincisi daha fazla sesli kitap üretmek, ikincisi Seslenen Kitap uygulamalarını iyileştirmek. Bugün iOS uygulamamızın 23üncü versiyonu yayında. Android uygulaması ve Windows Mobile uygulaması da aynı şekilde güncelleniyor. Uygulamaların iyileştirilmesi hiçbir zaman bitmeyecek bir iş, aynen daima yeni kitapların okuyucularla buluşacak olması gibi.

Bu arada, İlber Ortaylı’nın Türkiye’nin Hatıra Defteri, James Joyce’un Sanatçı’nın Mektupları, Berrak Yurdakul’un Altıncı Irk, Erdem Aksalak’ın Mezeleri Güzel, Tunç Kılınç’ın Sıfır, Hakkı Ergök’ün Erken Büyüyen Çocuklar kitapları çok yakında Seslenen Kitap raflarında yerlerini buluyor.

Berk İmamoğlu, bütün sorularımı detaylı ve samimi bir şekilde cevapladı. “Kitap okumak istiyorum ama...” diye başlayan bütün cümleleri ortadan kaldıran bir girişim bu.

Aslında sözü uzatmaya gerek yok. İndirin uygulamayı, satın alın dilediğiniz bir kitabı, takın kulaklığınızı ve çıkın sabah yürüyüşüne. Ne demek istediğimi o zaman anlayacaksınız...

YAZAR HAKKINDA

YEKTA KOPAN

1968 Ankara doğumlu Kopan, Hacettepe Üniversitesi İşletme Bölümü mezunu yazar ve seslendirme sanatçısıdır. ''Yarın'' isimli şiir ile yazın hayatına başladı. Öykü türündeki ilk kitabı ''Fildişi Karası'' 2000 yılında yayımlandı. Sonrasında Fildişi Karası, Aşk Mutfağı'ndan Yalnızlık Tarifleri, Kara Kedinin Gölgesi, Karbon Kopya ve Aile Çay Bahçesi kitapları ile yazarlığa devam etti.

Beyaz perdede ise Jim Carrey, Michael J. Fox gibi ünlü isimlerin ve çizgi film karakteri Sylvester'in seslendirmelerini yapmasıyla bilinir.